Erfbelastingen en co: hoe bespaar je op je erfenis?

Een erfenis gaat per definitie met verdriet samen. Toch kan het zowel voor de erfgenamen als voor de overledene een schone gedachte zijn dat er iets overblijft voor de nabestaanden. Alleen: de fiscus komt ook een deel opeisen. Hoe zit dat? Welke erfbelastingen betaal je en hoe kan je erop besparen? Wij weten alles!

Wie krijgt wat? 🧭

Je mag je erfenis in principe nalaten aan wie jij maar wil. Dat kan via een testament. Alleen gaat er meestal sowieso een deel naar je kinderen, die kan je moeilijk onterven. Is er geen testament? Dan erven je partner en (klein)kinderen automatisch volgens vaste verdelingen.

Let op: heb je een eigen woning waar je met je partner woont, dan krijgt die het vruchtgebruik. Met andere woorden: die mag levenslang in het huis blijven wonen, ook al gaat de eigendom naar de kinderen.

Hoeveel successierechten of erfbelasting betaal je echt? 💶 

Wacht eens, wat is het nu: successierechten of erfbelasting? Wel: tegenwoordig zeggen we gewoon erfbelasting. Toch in Vlaanderen. In Brussel en Wallonië spreken ze wel nog van successierechten.

Hoeveel erfbelasting je betaalt, hangt af van wie je bent en welk stuk van de koek je krijgt. Spelen mee:

• Je verwantschap: hoe dichter, hoe lager de percentages
• De waarde van wat je erft (roerend + onroerend – schulden en begrafeniskosten)
• Je woonplaats (in Vlaanderen, Wallonië en Brussel gelden andere regels)
• Vrijstellingen en verminderingen

Op dit moment ziet het er in Vlaanderen voor erfgenamen in rechte lijn – partner, (stief)ouders, (stief)kinderen – in grote lijnen zo uit:

Tussen broers en zussen:

Voor anderen (neven, nichten, vrienden) lopen de percentages mogelijks hoger op, afhankelijk van de schijf.

Welke vrijstellingen en verminderingen zijn er? 🎁

In Vlaanderen kan je recht hebben op een aantal interessante vrijstellingen en verminderingen:

• Het partnerabbatement: de langstlevende partner betaalt geen erfbelasting op de eerste €50.000 roerend vermogen.
• Extra verminderingen voor kinderen jonger dan 21, erfgenamen met een handicap, enz.

Je notaris kan je exact vertellen waar je recht op hebt – het is zeker de moeite dit na te vragen.

Hoe wordt zo’n erfenis eigenlijk berekend? 📐

Alles wat de overledene bezat, wordt opgeteld:

Roerende goederen

• (Spaar)rekeningen
• Beleggingen
• Levensverzekeringen
• Inboedel, juwelen, kunst, meubels…
• Auto’s, motoren…

Daarvan worden wel schulden en de begrafeniskosten afgetrokken.

Onroerende goederen

• Woning(en)
• Grond

Hoe geef je de erfenis aan bij de belasting?📝

Je notaris zal je hier zeker bij helpen. Maar in principe moet je het volgende doorgeven in je aangifte bij de Vlaamse Belastingsdienst:

• Meestal binnen 4 maanden (bij overlijden in België)
• Individueel of met alle erfgenamen samen
• Je geeft door wie overleden is, wie erft, of er een testament is en welke goederen en schulden er zijn.

Hoe houd je de erfbelasting zo laag mogelijk? ↘️

Je kan je nabestaanden heel wat stress en zelfs geld besparen door vooraf slimme keuzes te maken:

• Zorg voor een duidelijk testament
• Maak gebruik van vrijstellingen
• Regel je uitvaartkosten vooraf

💡 Wat met een uitvaartverzekering? 

Een uitvaartverzekering zorgt dat je zelf voorziet in de kosten van je afscheid. Fijn voor je nabestaanden en in veel gevallen interessant omdat het niet wordt meegeteld als erfdeel. Dat laatste is wel afhankelijk van hoe je polis is opgesteld, dus vraag dit zeker na bij je verzekeraar!